น็อตตัวผู้คืออะไร มีกี่ประเภท ต่างจากสกรูอย่างไร?

ทำความรู้จักประเภทของน็อตตัวผู้ ใช้ประโยชน์อย่างไร?

“น็อต” อุปกรณ์สำหรับยึดวัสดุต่าง ๆ ในงานไม้ งานเฟอร์นิเจอร์ งานโลหะ และใช้ในการยึดชิ้นส่วนของสิ่งต่าง ๆ ไว้ด้วยกัน เป็นอุปกรณ์ที่มีอยู่หลายรูปแบบ โดยน็อตนั้นมีทั้ง น็อตตัวผู้ (Bolt) น็อตตัวเมีย (Nut) ซึ่งน็อตตัวผู้นั้นจะมีลักษณะที่คล้ายคลึงกับสกรู ทำให้มักถูกเรียกรวมกัน หรือสลับกัน โดยในวันนี้เราจะพามารู้จักว่าน็อตตัวผู้คืออะไร มีลักษณะอย่างไร และมีกี่ประเภท อะไรบ้าง รวมถึงน็อตตัวผู้กับสกรูนั้นต่างกันอย่างได้ด้วย

น็อตตัวผู้คืออะไร?

น็อตตัวผู้ หรือที่ในภาษาอังกฤษเรียกว่า “Bolt” มีลักษณะเป็นแท่งมีเกลียวบริเวณปลายแท่ง น็อตตัวผู้ คืออุปกรณ์ที่ใช้ในการยึดวัสดุเข้าด้วยกัน เช่น ยึดเหล็กหรือไม้เข้าด้วยกันเพื่อประกอบเฟอร์นิเจอร์ต่าง ๆ โดยที่น็อตตัวผู้จะถูกสอดทะลุวัสดุที่ต้องการยึดเข้าด้วยกัน และจะมีน็อตตัวเมีย หรือที่ในภาษาอังกฤษเรียกว่า “Nut” ยึดจากอีกฝั่งหนึ่ง ทำให้น็อตตัวผู้ไม่หลุดออกจากวัสดุ และทำให้วัสดุถูกยึดติดกันอย่างแน่นหนา อย่างไรก็ตาม หลาย ๆ ครั้งมีการใช้คำเรียกน็อตตัวผู้และสกรูรวมกัน จึงอาจทำให้เกิดความสับสนได้ 

น็อตตัวผู้ต่างจากสกรูอย่างไร?

สิ่งที่ทำให้ผู้คนสับสนระหว่างน็อตกับสกรูมากที่สุดก็คือ ลักษณะของทั้งสองที่เป็นแท่งยาว มีเกลียว และมีหัวหลายรูปแบบเหมือนกัน นอกจากนั้น ยังมีหน้าที่เหมือนกันในการยึดวัสดุให้ติดกันอีกด้วย อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ทำให้น็อตตัวผู้กับสกรูนั้นแตกต่างกันก็คือ บริเวณส่วนปลาย และการใช้งาน

สกรูนั้นโดยส่วนมากแล้วจะมีปลายแหลมสำหรับเจาะลงไปในวัสดุต่าง ๆ ส่วนน็อตตัวผู้นั้นจะมีปลายที่มน หรือปลายตัด เนื่องจากมักใช้กับวัสดุที่เจาะรูรอไว้แล้วด้วยเครื่องมืออื่น ๆ จึงไม่ต้องเจาะลงไปในวัสดุเอง และสิ่งที่ทำให้น็อตตัวผู้และสกรูต่างกันชัดเจนที่สุดก็คือ การใช้งาน เนื่องจากน็อตตัวผู้จะเจาะทะลุวัสดุและใช้ร่วมกับน็อตตัวเมียที่มาล็อกอีกด้านหนึ่งและยึดวัสดุให้ติดกัน ต่างจากสกรูที่เจาะลงไปในวัสดุและสามารถยึดวัสดุได้โดยไม่ทะลุออกไปอีกด้านหนึ่ง และไม่จำเป็นต้องมีน็อตตัวเมียมาช่วยยึด

ประเภทของน็อตตัวผู้มีอะไรบ้าง?

น็อตตัวผู้นั้นมีหลายประเภท และแต่ละประเภทของน็อตตัวผู้นั้นจะมีลักษณะที่แตกต่างกันไปเพื่อรองรับการใช้งานในรูปแบบต่าง ๆ ซึ่งวันนี้เราจะขอแนะนำให้คุณรู้จักกับ 8 ประเภทของน็อตตัวผู้ที่พบเห็นได้บ่อย 

• โบลต์หัวกลมคอเหลี่ยม (Carriage Bolt)
  โบลต์หัวกลมคอเหลี่ยม จะมีส่วนหัวลักษณะเหมือนโดมที่มีฐานเป็นสี่เหลี่ยม และมีส่วนแกนที่เป็นเกลียวอยู่ด้านล่าง มักใช้เพื่อเพิ่มความปลอดภัยให้แก่การติดตั้งบานพับและตัวล็อกต่าง ๆ 


• โบลต์หัวหกเหลี่ยม (Hex Bolt)
  โบลต์หัวหกเหลี่ยม เป็นน็อตตัวผู้ที่ใช้อย่างแพร่หลาย โดดเด่นที่มีหัวเป็นรูปหกเหลี่ยม ทำให้ส่วนหัวสัมผัสและยึดกับพื้นผิวของวัสดุได้มาก และเมื่อมีพื้นผิวมาก ก็จะสร้างความเสียหายให้แก่วัสดุน้อย


• โบลต์หัวเหลี่ยมติดแหวน (Flange Bolt)
  โบลต์หัวเหลี่ยมติดแหวน จะมีแหวนรองติดอยู่กับน็อตตัวผู้เพื่อช่วยกระจายน้ำหนักได้ดี และลดความเสียหายที่จะเกิดกับพื้นผิวของวัสดุ มักใช้ในการต่อท่อ และงานกลไกต่าง ๆ 


• สตัด (Studs หรือ Double End Bolt)
  สตัด เป็นรูปแบบหนึ่งของน็อตตัวผู้ ซึ่งมีความแตกต่างจากน็อตตัวผู้ประเภทอื่นเนื่องจากสตัดจะไม่มีหัวโบลต์ แต่จะมีแกนที่มีปลายเกลียวสองด้าน ใช้เพื่อเจาะผ่านตลอดแล้วยึดด้วยน็อตตัวเมียจากทั้งสองด้าน หรือใช้ยึดชิ้นงานสองชิ้นที่มีเกลียวด้านในทั้งคู่ 


• โบลต์มีบ่า (Shoulder Bolt)
  โบลต์มีบ่า หรือบางครั้งเรียก สกรูมีบ่า หรือสกรูไหล่ มีลักษณะของแกนโบลต์ที่มีเกลียวเพียงส่วนปลาย และส่วนที่เป็นเกลียวจะมีขนาดเล็กกว่าแกนโบลต์ มักใช้ยึดชิ้นส่วนที่หมุนได้


• พุ๊กเหล็ก (Anchor Bolt)
  พุ๊กเหล็ก เป็นโบลต์ที่ออกแบบมาให้แข็งแรง ใช้ในการยึดโครงสร้างกับฐานต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นโลหะ ไม้ หรือแม้แต่แผ่นคอนกรีต


• อายโบลต์ (Eye Bolt)
  อายโบลต์ เป็นน็อตตัวผู้ที่มีห่วงอยู่ด้านบน เมื่อยึดเข้ากับวัสดุต่าง ๆ แล้วจะสามารถยกวัสดุนั้น ๆ ได้ มีทั้งแบบที่รับน้ำหนักได้มาก และรับน้ำหนักได้น้อย


• ยูโบลต์ (U - Bolt)
  ยูโบลต์ เป็นน็อตตัวผู้ที่มีลักษณะโค้งงอเป็นตัว U มีปลายเกลียวทั้งสองด้าน เมื่อยึดเข้ากับวัสดุต่าง ๆ แล้วจะสามารถใช้เพื่อยึด จับ แขวน หรือใช้เพื่อหนีบท่อได้


• เจโบลต์ (J - Bolt)
  เจโบลต์ มีลักษณะเป็นรูปตัว J ปลายด้านที่ยาวจะมีเกลียว ส่วนปลายด้านสั้นจะไม่มีเกลียว มักใช้ในงานติดตั้งโครงสร้างเสาอาคารกับฐานราก

ขอบคุณแหล่งที่มา : https://www.nejireo.com/th/blog/post/bolt-vs-screw-and-types-of-bolt